Różnica między katolicyzmem a protestantyzmem polega przede wszystkim na tradycji, rozumieniu sakramentów i strukturze kościoła. Podczas gdy kościół katolicki ma bardziej hierarchiczny i rytualny charakter, kościół protestancki kładzie większy nacisk na Biblię i osobiste doświadczenie wiary. Obie konfesje wzbogacają chrześcijaństwo na różne sposoby – a w wielu regionach rośnie również ekumeniczna wspólnota.
Protestanci i katolicy: przegląd najważniejszych różnic
Jeśli zastanawiasz się, czym różnią się chrześcijanie katoliccy od protestantów, nie jesteś sam. Obie denominacje należą do chrześcijaństwa, ale w ciągu historii rozwinęły różne kierunki wiary, rytuały i struktury. Pomimo wielu różnic, katolicy i protestanci dzielą wiarę w Jezusa Chrystusa jako Syna Bożego i Zbawiciela. Świętują wspólne święta, takie jak Boże Narodzenie, Wielkanoc i Zielone Świątki, i opierają się na Biblii jako centralnym dokumencie wiary.
- Przywództwo kościelne: Papież w Rzymie jest uważany za najwyższego duchowego przywódcę Kościoła katolickiego. Decyzje są często podejmowane centralnie. Dla protestantów nie ma papieża. Kościół ewangelicki ma strukturę zdecentralizowaną – z kościołami krajowymi lub synodami, które samodzielnie podejmują decyzje w wielu kwestiach.
- Biblia i tradycja: Zarówno dla protestantów, jak i katolików najważniejsza jest Biblia. Chrześcijanie ewangeliccy wierzą, że podstawą wiary jest wyłącznie Pismo Święte („sola scriptura”). Oprócz Biblii w wierze katolickiej ważna jest również tradycja kościelna. Obejmuje ona między innymi nauki soborów oraz interpretacje ojców Kościoła i papieża.
- Sakramenty: W Kościele katolickim istnieje siedem sakramentów, w tym chrzest, Eucharystia (Komunia Święta), spowiedź, bierzmowanie, małżeństwo, święcenia kapłańskie i namaszczenie chorych. Nabożeństwa mają silny charakter liturgiczny, z ustalonym przebiegiem i rytuałami. W kościele ewangelickim uznaje się tylko dwa sakramenty: chrzest i komunię świętą, ponieważ tylko one zostały ustanowione bezpośrednio przez Jezusa w Biblii. Nabożeństwa są często prostsze i bardziej skoncentrowane na kazaniu.
- Komunia: W Kościele katolickim wyznaje się wiarę, że chleb i wino rzeczywiście zamieniają się w ciało i krew Chrystusa (transsubstancjacja). W wierze protestanckiej komunia jest rozumiana symbolicznie – chleb i wino przypominają ostatnią wieczerzę Jezusa z uczniami i wzmacniają wiarę, nie zmieniając się materialnie.
- Spowiedź i odpuszczenie grzechów: Wierni katolicy wyznają swoje grzechy księdzu, który może im udzielić rozgrzeszenia – jest to centralny sakrament. Dla protestantów spowiedź nie jest obowiązkowa. Odpuszczenie grzechów następuje bezpośrednio poprzez wiarę i osobistą modlitwę.
- Małżeństwo, celibat i kobiety w służbie duchownej: W Kościele katolickim księża nie mogą zawierać małżeństw (celibat), a święcenia kapłańskie są zarezerwowane wyłącznie dla mężczyzn. W Kościele ewangelickim pastorzy mogą zawierać małżeństwa, a w wielu kościołach krajowych kobiety pełniące funkcję pastorów są czymś naturalnym.
- Cześć dla świętych i Maryi: Katolicy czczą Maryję, matkę Jezusa, oraz wielu świętych. Są oni uważani za orędowników u Boga. W kościele protestanckim na pierwszym planie znajduje się bezpośrednia relacja z Bogiem – cześć dla świętych jest rzadkością, Maryja jest szanowana, ale nie czczona.
Jakie wydarzenia historyczne przyczyniły się do podziału?
Następujące wydarzenia historyczne miały decydujący wpływ na podział między Kościołem katolickim a kościołami ewangelickimi/protestanckimi:
- Opublikowanie 95 tez Marcina Lutra w 1517 r.: Luter skrytykował w nich nadużycia, takie jak handel odpustami w Kościele katolickim, zapoczątkowując w ten sposób reformację.
- Sejm w Wormacji w 1521 r.: Na sejmie Luterowi odmówiono wycofania swoich tez. W rezultacie został wykluczony, co pogłębiło rozłam z Kościołem katolickim.
- Wojny chłopskie 1524-1526: Wojny chłopskie były częściowo buntami społecznymi, a częściowo miały podłoże religijne związane z reformacją. Zaostrzyły one konfrontację między katolikami a protestantami.
- Confessio Augustana 1530: Wyznanie wiary protestantów na sejmie w Augsburgu oznaczało oficjalne odłączenie się od Kościoła katolickiego.
- Wojna szmalkaldzka 1546-1547: Wojna między katolickim cesarzem a protestanckimi książętami utrwaliła podział między obiema konfesjami.
- Pokój religijny w Augsburgu 1555: Uregulował on prawne współistnienie katolików i protestantów w Świętym Cesarstwie Rzymskim.
