5
Z historycznego punktu widzenia abolicjonizm odnosi się do niewolnictwa i jego zniesienia, ale do dziś krytykuje władzę państwową i jej niesprawiedliwe struktury.
Abolicjonizm: coś więcej niż zniesienie niewolnictwa
Kiedy już w XVIII wieku abolicjoniści zaczęli walczyć o zakaz niewolnictwa, w ówczesnych koloniach wielkich mocarstw, takich jak Wielka Brytania czy Stany Zjednoczone Ameryki, zaczęły się wielkie zmiany. Z drugiej strony pojawiła się jeszcze silniejsza rasistowska narracja o niższości ciemnoskórych Afrykanów i Afrykanek.
- Jednak mimo że wiele osobistości religijnych i oświeceniowych wyrażało współczucie dla zniewolonych oraz sprzeciw wobec systemu, dopiero ruch abolicjonistyczny przyniósł skuteczną i dobrze zorganizowaną walkę przeciwko niewolnictwu.
- Nie chodziło tu tylko o zniszczenie handlu niewolnikami i całego nieludzkiego modelu biznesowego w kontekście kapitalizmu, ale także o umożliwienie wykupionym niewolnikom i niewolnicom nowego startu w samodzielnym życiu.
- Abolicjonizm oznacza więc, w tłumaczeniu z łaciny, zniesienie lub uchylenie – w tym przypadku odnosi się przede wszystkim do niewolnictwa i handlu niewolnikami.
- Również dzisiaj termin ten oznacza przeciwdziałanie praktykom rasistowskim. Ruch „Black Lives Matter” bardzo dobrze ilustruje na przykład, o co dokładnie chodzi w postulatach abolicjonistycznych. Krytykowana jest tu również przemoc policyjna, która znajduje się w centrum współczesnego znaczenia pojęcia abolicjonizmu.
Co oznacza abolicjonizm dzisiaj
Podczas gdy pod koniec XIX wieku termin „abolicjonizm” był używany również w odniesieniu do zniesienia ścisłej regulacji prostytucji, na przykład w Anglii, a później także w Niemczech, od lat 70. XX wieku termin ten nabrał znacznie szerszego znaczenia.
- W dziedzinie polityki kryminalnej zwolennicy i zwolenniczki abolicjonizmu domagają się bowiem zniesienia państwowych instytucji stosujących przemoc, takich jak policja, a także kar pozbawienia wolności.
- Dominuje więc krytyka instytucji karnych – a tym samym również więzień – które zwłaszcza w kontekście masowych aresztowań w USA nadal można częściowo utożsamiać z niewolnictwem – przede wszystkim dlatego, że również tam rasizm jest nadal obecny w strukturach.
Dlatego też sama restrukturyzacja nie wchodzi w grę, a według abolicjonistów i abolicjonistek konieczne jest całkowite zniesienie systemu i wprowadzenie nowych sposobów myślenia, aby dotrzeć do przyczyn przestępstwa i resocjalizować sprawcę w sposób inny niż poprzez izolację. - W swoich teoriach abolicjoniści i abolicjonistki nakładają zatem odpowiedzialność za to, by mogło istnieć sprawiedliwe społeczeństwo, na społeczeństwo obywatelskie lub tzw. społeczności, które pomagają ofiarom i sprawcom. Władza państwowa ma natomiast pozostać poza tym procesem, co krytycy i krytyczki ruchu abolicjonistycznego odrzucają jako nierealne i niewykonalne.
- Współczesny abolicjonizm porusza wiele słabych punktów naszego społeczeństwa, od kapitalistycznego wyzysku, przez patriarchalne i rasistowskie uciski na poziomie instytucjonalnym, aż po przemoc graniczną i policyjną. W idee abolicjonizmu wchodzą również elementy anarchizmu, komunizmu i socjalizmu, ale nie należy ich koniecznie traktować jako synonimów pojęcia abolicjonizmu.
